💡 Qiziqarli maʼlumotlar

Dunyodagi eng sirli tashlandiq shaharlar: 15 ta qiziqarli maʼlumot

6 daqiqa 0 marta oʻqildi
Dunyodagi eng sirli tashlandiq shaharlar: 15 ta qiziqarli maʼlumot

Dunyodagi eng sirli tashlandiq shaharlar: 15 ta qiziqarli maʼlumot

Dunyoda bir vaqtlar minglab insonlar yashagan, gavjum koʻchalari, maktablari, doʻkonlari va zavodlari boʻlgan, ammo bugun huvillab qolgan shaharlar mavjud. Ayrimlari tabiiy ofatlar, boshqalari urushlar, iqtisodiy inqiroz yoki sanoat korxonalarining yopilishi sababli tashlab ketilgan.

Bu joylar oʻzining gʻaroyib koʻrinishi, unutilgan tarixi va sirli muhit bilan sayohatchilar hamda tarix ixlosmandlarining eʼtiborini tortadi. Keling, dunyodagi eng mashhur tashlandiq shaharlar bilan tanishamiz.

1. Pripyat — vaqt toʻxtab qolgandek tuyuladigan shahar

Joylashuvi: Ukraina.

Pripyat shahri 1970-yilda Chernobil atom elektr stansiyasi xodimlari va ularning oilalari uchun qurilgan. 1986-yil 26-aprelda Chernobil AESning 4-reaktorida halokat yuz bergach, shahar aholisi evakuatsiya qilindi. Oʻsha paytda Pripyatda qariyb 49 ming kishi yashagan.

Bugungi kunda shahardagi koʻplab binolar, maktablar va mashhur attraksionlar tashlandiq holatda. Ayniqsa, zanglagan Ferris charxpalagi Pripyatning eng taniqli ramzlaridan biriga aylangan.

2. Hashima — Yaponiyaning beton orol shahri

Joylashuvi: Yaponiya, Nagasaki yaqinida.

Hashima oroli koʻmir konlari tufayli rivojlangan. XX asrning oʻrtalarida bu kichik orolda minglab odamlar yashagan. Aholi zichligi nihoyatda yuqori boʻlgan. 1974-yilda koʻmir koni yopilgach, aholi orolni tark etgan.

Orol uzoqdan qaralganda harbiy kemaga oʻxshagani uchun unga “Battleship Island” — “Harbiy kema oroli” laqabi berilgan. Uning beton binolari va dengiz devorlari bugun ham oʻtmishdan hikoya qiladi.

3. Kolmanskop — qum ostida qolgan olmos shahri

Joylashuvi: Namibiya.

Kolmanskop XX asr boshlarida olmos topilishi ortidan tez rivojlangan. Bu yerda shifoxona, maktab, doʻkonlar va koʻngilochar maskanlar mavjud boʻlgan. Olmos zaxiralari kamayib, konchilik markazi boshqa hududlarga koʻchgach, aholi shaharni tark eta boshlagan.

Bugun choʻl qumlari eski uylarning ichiga kirib, xonalarni toʻldirib yuborgan. Qum bilan qoplangan xonalar Kolmanskopni dunyodagi eng noodatiy tashlandiq joylardan biriga aylantirgan.

4. Varosha — yopiq qolgan dengiz kurorti

Joylashuvi: Kipr, Famagusta shahri.

Varosha 1970-yillarda mashhur sayyohlik maskani boʻlgan. Dengiz boʻyidagi mehmonxonalar va plyajlar koʻplab sayyohlarni jalb qilgan. 1974-yilda Kiprdagi harbiy-siyosiy mojaro va Turkiyaning harbiy amaliyoti ortidan hudud aholisi tark etishga majbur boʻlgan.

Koʻplab binolar va mehmonxonalar yillar davomida qarovsiz qolgan. Hududning ayrim qismlari keyinchalik tashrif buyuruvchilar uchun ochilgan boʻlsa-da, uning siyosiy maqomi hamon murakkab.

5. Craco — Italiyaning qoyadagi qadimiy shahri

Joylashuvi: Italiya.

Craco tepalik ustida joylashgan oʻrta asrlarga oid shaharchadir. Uning tor koʻchalari, qadimiy binolari va baland minoralari oʻziga xos manzara yaratadi. XX asrda koʻchki va yer siljishlari xavfi kuchaygani sababli aholi boshqa joyga koʻchirilgan.

Bugun Craco tarixiy xarobalari bilan mashhur boʻlib, filmlar suratga olish uchun ham foydalanilgan.

6. Bodie — Amerikaning yovvoyi gʻarb shaharchasi

Joylashuvi: AQSh, Kaliforniya.

Bodie XIX asrda oltin konlari tufayli rivojlangan. Bir paytlar bu yerda minglab odamlar yashagan, koʻplab salonlar, doʻkonlar va boshqa binolar faoliyat yuritgan. Oltin qazib olish kamayib, konlar yopilgach, aholi asta-sekin ketgan.

Hozir Bodie tarixiy yodgorlik sifatida saqlanadi. Ayrim binolar ichida eski buyumlar va mebellar hamon mavjud.

7. Centralia — yer ostida yonayotgan shahar

Joylashuvi: AQSh, Pensilvaniya.

Centralia shaharchasida 1962-yilda yer ostidagi koʻmir qatlamlarida yongʻin boshlangan. Yongʻin yer ostida uzoq yillar davomida tarqalib, zaharli gazlar va xavfli sharoitlarni yuzaga keltirgan.

Natijada aholining katta qismi boshqa joyga koʻchirilgan. Centralia yer osti yongʻini bilan bogʻliq eng mashhur tashlandiq shaharchalardan biridir.

8. Houtouwan — tabiat egallab olgan baliqchilar qishlogʻi

Joylashuvi: Xitoy, Shengshan oroli.

Houtouwan bir vaqtlar baliqchilar yashagan qishloq boʻlgan. Iqtisodiy imkoniyatlar va qulay turmush sharoitlari sabab koʻplab aholi boshqa joylarga koʻchib ketgan.

Vaqt oʻtishi bilan uylar, devorlar va koʻchalarni yashil oʻsimliklar qoplab ketgan. Shu sababli Houtouwan koʻpincha “yashil qishloq” deb ataladi.

9. Pyramiden — Arktikadagi sovet konchilar shaharchasi

Joylashuvi: Norvegiya hududidagi Svalbard arxipelagi.

Pyramiden koʻmir qazib olish uchun tashkil etilgan konchilar shaharchasi boʻlgan. Bu yerda turar joylar, maktab, sport inshootlari va madaniyat markazi mavjud edi. 1998-yilda kon faoliyati toʻxtatilgach, shaharcha asosan boʻshab qolgan.

Arktikaning sovuq iqlimi va uzoq joylashuvi bu hududga oʻziga xos koʻrinish beradi. Bugun u yerga ayrim sayyohlik tashriflari tashkil etiladi.

10. Kayaköy — ikki xalq tarixini eslatadigan qishloq

Joylashuvi: Turkiya, Fethiye yaqinida.

Kayaköy ilgari asosan yunon pravoslav aholisi yashagan qishloq boʻlgan. 1923-yildagi Turkiya va Gretsiya oʻrtasidagi aholi almashinuvi natijasida uning aholisi koʻchib ketgan.

Bugun tog‘ yonbagʻrida joylashgan yuzlab tosh uylar, cherkovlar va tor koʻchalar tarixiy yodgorlik sifatida saqlanib qolgan.

11. Oradour-sur-Glane — urush dahshatlarini eslatuvchi qishloq

Joylashuvi: Fransiya.

1944-yil 10-iyunda fashist SS boʻlinmalari Oradour-sur-Glane qishlogʻida dahshatli qirgʻin sodir etgan. 600 dan ortiq tinch aholi halok boʻlgan. Qishloq vayron qilingan va keyinchalik eski holatida xotira yodgorligi sifatida saqlab qolingan.

Bu joy oddiy tashlandiq manzil emas, balki urush qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan tarixiy yodgorlikdir.

12. Humberstone — sahrodagi selitra shaharchasi

Joylashuvi: Chili, Atakama sahrosi.

Humberstone selitra qazib olish va qayta ishlash sanoati bilan bogʻliq shaharcha boʻlgan. Bu yerda ishchilar va ularning oilalari yashagan, maktab, teatr va boshqa ijtimoiy maskanlar faoliyat yuritgan.

Selitra sanoati inqirozga uchragach, shaharcha tashlab ketilgan. Humberstone va unga yaqin Santa Laura kon shaharchalari UNESCO Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

13. Agdam — urushdan keyin huvillab qolgan shahar

Joylashuvi: Ozarbayjon.

Agdam 1990-yillardagi Togʻli Qorabog‘ mojarosi davomida aholisi tomonidan tark etilgan va katta darajada vayron boʻlgan. Koʻplab binolar xarobaga aylangan.

2020-yildan keyin hudud Ozarbayjon nazoratiga qaytdi va shaharni qayta tiklash ishlari boshlandi. Shu sababli Agdamni bugun ham butunlay tashlandiq shahar deb taʼriflash toʻgʻri emas.

14. Plymouth — vulqon ostida qolgan poytaxt

Joylashuvi: Montserrat oroli, Karib dengizi.

Plymouth Montserratning poytaxti boʻlgan. 1995-yilda Soufrière Hills vulqoni faollashib, shaharni vulqon kuli va boshqa chiqindilar qoplay boshlagan. Aholi xavfsiz hududlarga koʻchirilgan.

Plymouth bugun vulqon faolligi sababli tashlab ketilgan poytaxt sifatida tanilgan. Uning ayrim qismlari xavfli hudud hisoblanadi.

15. Kadykchan — Rossiyaning sovuq konchilar shahri

Joylashuvi: Rossiya, Magadan viloyati.

Kadykchan Ikkinchi jahon urushi davrida koʻmir qazib olish ehtiyoji uchun rivojlantirilgan. Shaharcha uzoq vaqt konchilar va ularning oilalari uchun yashash joyi boʻlgan.

1990-yillardagi iqtisodiy oʻzgarishlar va koʻmir konining yopilishi natijasida aholi koʻchib ketgan. Sovuq iqlim va boʻshab qolgan koʻp qavatli uylar shaharchaga gʻaroyib koʻrinish beradi.

Tashlandiq shaharlar nega paydo boʻladi?

Dunyodagi tashlandiq shaharlarning tarixi turlicha. Ularni boʻshab qolishga olib keladigan asosiy sabablar quyidagilar:

  • Tabiiy ofatlar: zilzila, koʻchki, vulqon otilishi va boshqa hodisalar.
  • Urushlar: harbiy mojarolar sabab aholining majburiy koʻchirilishi.
  • Sanoatning tugashi: konlar va zavodlarning yopilishi.
  • Atrof-muhit muammolari: radioaktiv ifloslanish yoki zaharli moddalar.
  • Iqtisodiy qiyinchiliklar: ish oʻrinlari kamayishi va aholining boshqa hududlarga ketishi.

Xulosa

Dunyodagi tashlandiq shaharlar insoniyat tarixining unutilmas sahifalarini oʻzida saqlaydi. Pripyat yadroviy halokat oqibatlarini, Hashima sanoat tarixini, Kolmanskop esa olmos qazib olish davrini eslatadi. Ayrim joylar tabiat tomonidan qayta egallanayotgan boʻlsa, boshqalari urush va falokatlarning achchiq xotirasi sifatida saqlanmoqda.

Bu shaharlar bizga taraqqiyot, tabiat va inson hayoti oʻrtasidagi murakkab bogʻliqlikni eslatadi. Ularning har biri oʻziga xos tarixiy saboqdir.

Qiziqarli savol

Siz ushbu tashlandiq shaharlardan qaysi biriga borishni istardingiz? Fikringizni izohlarda yozib qoldiring!

Telegram

Izohlar

0
Fikringizni qoldiring
Izohlar tekshiruvdan soʻng chiqadi.

Hozircha izoh yoʻq — birinchi boʻlib fikr bildiring!