Интернет провайдерлари: улар нима ва қандай ишлайди

Интернет провайдерлари: улар нима ва қандай ишлайди?
Интернет провайдери — фойдаланувчиларни интернет тармоғига улаш хизматини кўрсатувчи компания ёки ташкилот. Инглиз тилида Интернет Сервице Провидер деб аталади ва қисқача ИСП дейилади.
Бугунги кунда интернет провайдерлари ёрдамида одамлар дунёнинг исталган нуқтасидаги маълумотларни топиши, видео томоша қилиши, онлайн таълим олиши ва бошқа инсонлар билан мулоқот қилиши мумкин.
Интернет провайдери нима вазифани бажаради?
Интернет провайдерининг асосий вазифаси уй, офис ёки мобил қурилмаларни глобал интернет тармоғига улашдир.
Провайдерлар қуйидаги хизматларни тақдим этиши мумкин:
- Уй ва офисларни интернетга улаш.
- Оптик толали интернет хизматини тақдим этиш.
- Мобил интернет билан таъминлаш.
- Интернет тезлиги ва тармоқ барқарорлигини бошқариш.
- ИП манзилларни тақдим этиш.
- Айрим ҳолларда веб-сайт ҳостинги ва электрон почта хизматларини кўрсатиш.
Интернет провайдерлари қандай ишлайди?
Интернетга уланиш жараёни бир неча босқичдан иборат. Масалан, телефонингиздан бирор сайтни очганингизда, қурилмангиз сўров юборади. Ушбу сўров роутер орқали провайдер тармоғига етиб боради.
Провайдер тармоғи сўровни интернетдаги керакли серверга йўналтиради. Сервер жавобни қайтаради ва маълумотлар яна провайдер тармоғи орқали қурилмангизга етиб келади.
Шу тариқа сиз сайт, расм, видео ёки бошқа маълумотларни кўра оласиз.
Интернет провайдерларининг асосий турлари
1. Оптик толали интернет
Оптик толали интернет маълумотларни ёруғлик импулслари ёрдамида узатади. Бу технология юқори тезлик ва барқарор уланиш имконини беради. Ҳозирги замонавий интернет тармоқларида кенг қўлланилади.
2. Мобил интернет
Мобил интернет уяли алоқа миноралари орқали ишлайди. 3Г, 4Г ва 5Г технологиялари мобил интернетнинг турли авлодларини ифодалайди. Телефон, планшет ва айрим модемларда фойдаланилади.
3. ДСЛ интернет
ДСЛ технологияси анъанавий телефон линиялари орқали интернетга уланиш имконини беради. У илгари кенг тарқалган бўлиб, айрим ҳудудларда ҳозир ҳам ишлатилади.
4. Кабел интернет
Кабел интернет кўпинча телевизион коаксиал кабеллар орқали узатилади. У кўплаб уй ва офисларда кенг полосали интернет хизматини тақдим этиши мумкин.
5. Сунъий йўлдош интернети
Сунъий йўлдош интернети космосдаги алоқа сунъий йўлдошлари ёрдамида ишлайди. У кабел ёки мобил алоқа инфратузилмаси етиб бормаган чекка ҳудудларда фойдали бўлиши мумкин.
Интернет тезлиги нима билан ўлчанади?
Интернет тезлиги одатда бит/сония билан ўлчанади. Амалиётда Мбпс ва Гбпс бирликлари кўп ишлатилади.
- Мбпс — мегабит/сония.
- Гбпс — гигабит/сония.
- Довнлоад — маълумотларни интернетдан қурилмага юклаб олиш тезлиги.
- Уплоад — маълумотларни қурилмадан интернетга юбориш тезлиги.
- Пинг — маълумотнинг серверга бориб қайтишидаги кечикиш вақти.
Ви-Фи ва интернет провайдери бир хилми?
Йўқ, Ви-Фи ва интернет провайдери бошқа-бошқа тушунчалардир.
Интернет провайдери уйингизга интернет уланишини олиб келади. Ви-Фи роутер эса шу уланишни уй ичидаги телефон, компютер ва бошқа қурилмаларга симсиз тарқатади.
Масалан, провайдер интернетни оптик кабел орқали олиб келиши, роутер эса уни Ви-Фи сигнали ёрдамида хонадаги қурилмаларга тарқатиши мумкин.
Интернет провайдерини танлашда нималарга эътибор бериш керак?
- Интернет тезлиги: кундалик эҳтиёжларингизга мос тарифни танланг.
- Барқарорлик: алоқа тез-тез узилиб қолмаслигига эътибор беринг.
- Нарх: ойлик тўлов ва қўшимча харажатларни солиштиринг.
- Техник ёрдам: муаммо юзага келганда хизмат кўрсатиш сифати муҳим.
- Қамров: провайдер сиз яшайдиган ҳудудда хизмат кўрсатишини текширинг.
- Шартнома: тариф шартлари, трафик чекловлари ва бошқа талабларни ўрганинг.
Интернет провайдерлари ҳақида 10 та қизиқарли маълумот
- ИСП қисқартмаси Интернет Сервице Провидер иборасидан олинган.
- Интернет провайдерлари уйлар, корхоналар ва ташкилотларни глобал тармоққа улайди.
- Оптик толали кабелларда маълумотлар ёруғлик импулслари орқали узатилади.
- Дунё интернет трафикининг катта қисми денгиз остидаги алоқа кабеллари орқали узатилади.
- Мобил интернет учун уяли алоқа миноралари ва база стансияларидан фойдаланилади.
- Сунъий йўлдош интернети чекка ҳудудларда ҳам алоқа имкониятини яратади.
- Ви-Фи роутер интернет провайдерининг ўзи эмас, балки интернетни қурилмаларга тарқатувчи ускуна ҳисобланади.
- Бир провайдер уй интернети, мобил алоқа ва бошқа хизматларни биргаликда таклиф қилиши мумкин.
- Интернет тезлиги фақат провайдерга эмас, балки роутер, қурилма ва тармоқ юкламасига ҳам боғлиқ.
- Интернет провайдерлари глобал тармоқлар ўртасида маълумотлар алмашинувини таъминлашда муҳим рол ўйнайди.
Ўзбекистонда интернет провайдерлари
Ўзбекистонда ҳам уй интернети, оптик толали алоқа ва мобил интернет хизматларини таклиф қилувчи компаниялар мавжуд. Фойдаланувчилар ҳудуд ва эҳтиёжларига қараб турли тарифларни танлашлари мумкин.
Интернет хизматидан фойдаланишдан олдин провайдернинг қамрови, тезлиги, нархи ва хизмат кўрсатиш шартларини солиштириш тавсия этилади.
Хулоса
Интернет провайдерлари замонавий рақамли ҳаётнинг асосий қисмларидан биридир. Улар ёрдамида одамлар билим олади, ишлайди, мулоқот қилади ва дунё янгиликларидан хабардор бўлади.
Тўғри интернет провайдерини танлаш эса тез, қулай ва барқарор интернетдан фойдаланиш имконини беради.
Изоҳлар
0Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!